KONU: Yurt Dışı Kazanç ve İratlara İlişkin Gelir Vergisi İstisnası Hakkında
4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 333) ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen mükerrer 20/D maddesinde düzenlenen yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlara ilişkin gelir vergisi istisnasının uygulanmasına yönelik usul ve esaslar belirlenmiştir.
Tebliğ ile yurt dışından Türkiye’ye taşınan ve Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesinde yer alan şartları sağlayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlara yönelik 20 yıllık gelir vergisi istisnasının uygulama usulü belirlenmiştir. İstisnadan yararlanılabilmesi için Türkiye’de yerleşmiş sayılma, önceki üç takvim yılında Türkiye’de ikametgah ve vergi mükellefiyeti bulunmama, süresinde başvuru yapma ve istisna belgesi alma şartlarının birlikte sağlanması gerekmektedir.
I- İstisna Kapsamındaki Kişiler
Tebliğe göre istisnadan, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler yararlanabilecektir.
İstisnadan yararlanılabilmesi için;
- Başvuru tarihi itibarıyla Türkiye’de yerleşmiş sayılma şartı aranacaktır.
- Ayrıca istisnadan, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılangerçek kişiler faydalanabilecektir.
- Bu istisnadan yalnızca gerçek kişiler yararlanabilecekolup, kurumlar vergisi mükelleflerinin bu istisnadan yararlanması mümkün değildir.
II-) İstisna Belgesi Alınması
İstisnadan yararlanmak isteyen mükelleflerin, yerleşmiş sayıldıkları takvim yılının sonuna kadar tarha yetkili vergi dairesine başvurarak “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi” almaları gerekmektedir.
Takvim yılının son iki ayında Türkiye’de yerleşmiş sayılanların ise takip eden takvim yılının ikinci ayının sonuna kadar başvuru yapmaları mümkündür.
Vergi daireleri tarafından başvuru üzerine;
- Mükellefin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının bulunup bulunmadığı,
- Bu dönemde Türkiye’de vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmadığı,
- Başvuru tarihi itibarıyla Türkiye’de yerleşmiş sayılıp sayılmadığı,
- Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı
kontrol edilecektir.
Bu şartların sağlandığının tespit edilmesi halinde başvuru sahibine istisna belgesi verilecektir.
III-) Başvuru Süresi
Tebliğde yer alan açıklamalara göre, istisna belgesi alınabilmesi için başvurunun süresinde yapılması gerekmektedir.
Bu kapsamda, Türkiye’de yerleşmiş sayıldığı takvim yılının sonuna kadar başvurmayan mükelleflere istisna belgesi verilmeyecektir. Takvim yılının son iki ayında yerleşmiş sayılanlar için bu süre, takip eden takvim yılının ikinci ayının sonuna kadar uzamaktadır.
Dolayısıyla, Tebliğde belirlenen süreler içinde başvuru yapılması istisnadan yararlanmanın şekli şartlarından biridir.
IV-) Önceki Yıllarda Türkiye’de Mükellefiyeti Bulunması
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi ve Tebliğ uyarınca, istisna kapsamına girmeden önce Türkiye’de elde edilen;
- Gayrimenkul sermaye iradı,
- Menkul sermaye iradı,
- Değer artışı kazancı
nedeniyle mükellefiyet bulunması istisnadan yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.
Buna göre, örneğin Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önce Türkiye’de kira geliri elde eden ve bu nedenle beyanname veren bir gerçek kişi, diğer şartları sağlaması ve süresinde başvurması halinde istisna belgesi alabilecektir.
Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki üç takvim yılı içinde ücret geliri elde edilmesi veya ticari kazanç nedeniyle mükellefiyet bulunması istisna belgesi verilmesine engel durumlar arasında değerlendirilmiştir.
V-) İstisnanın Kapsamı
İstisna, yalnızca Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlara uygulanacaktır.
Tebliğde açıklandığı üzere, Türkiye’de elde edilen kazanç ve iratlar istisna kapsamında değerlendirilmeyecek; istisnadan faydalanan mükelleflerin Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlara ilişkin vergisel yükümlülükleri devam edecektir.
Yurt dışında bulunan gayrimenkulden elde edilen kira geliri veya yurt dışında mukim bir kurumdan elde edilen kar payı, diğer şartların sağlanması halinde istisna kapsamında değerlendirilecektir.
VI-) Beyanname Mükellefiyeti
İstisna şartlarını sağlayan mükellefler tarafından, istisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecektir.
Mükellefin Türkiye’de elde ettiği diğer gelirleri nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi halinde de istisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar bu beyannameye dahil edilmeyecektir.
Dolayısıyla istisna, yalnızca verginin hesaplanmaması sonucunu doğurmamakta; aynı zamanda istisna kapsamındaki gelirler bakımından yıllık beyanname verilmemesi veya verilen beyannameye dahil edilmeme sonucunu da doğurmaktadır.
Tebliğde özellikle belirtildiği üzere, istisnadan faydalanan kişilerin Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlara ilişkin vergisel yükümlülükleri devam edecektir.
Bu nedenle, istisna belgesi almış olmak, Türkiye kaynaklı gelirler bakımından genel beyan, tevkifat, bildirim veya diğer vergisel yükümlülükleri ortadan kaldırmamaktadır.
Örneğin, istisnadan yararlanan bir kişinin Türkiye’de bulunan gayrimenkulünden kira geliri elde etmesi halinde, bu gelir istisna kapsamında olmayacak ve Gelir Vergisi Kanununun genel hükümlerine göre değerlendirilecektir.
VII-) İstisna Kapsamındaki Gelirlerle İlgili Giderler ve Ödenen Vergiler
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi ve Tebliğ uyarınca, istisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacaktır.
Bu nedenle, yurt dışından elde edilen ve istisna kapsamında değerlendirilen kazanç ve iratlarla bağlantılı gider veya maliyetlerin, Türkiye’de vergiye tabi kazançların tespitinde indirim konusu yapılması mümkün değildir.
İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecektir.
Bu düzenleme, istisna kapsamındaki gelirlerin Türkiye’de vergilendirilmemesinin doğal sonucu olarak, bu gelirler nedeniyle yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’deki gelir vergisinden indirim veya mahsup konusu yapılamayacağını ifade etmektedir.
VIII-) Şartların Sonradan Sağlanmadığının Tespiti
Tebliğe göre, istisnaya ilişkin şartları taşımamasına rağmen istisnadan faydalandığı tespit edilen mükelleflerin söz konusu kazançlarına ilişkin eksik tahakkuk etmiş vergileri, tarha yetkili vergi dairesi tarafından vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecektir.
Örneğin, istisna belgesi verilmesinden sonra yapılan vergi incelemesinde, mükellefin geçmiş yıllarda kayıt dışı ticari faaliyette bulunduğunun ve ticari kazanç elde ettiğinin tespit edilmesi gösterilmiştir.
Bu durumda, ilgili yıllar için ticari kazanç nedeniyle resen mükellefiyet tesis edilmesi ve mükellefin istisna şartlarını sağlamadığının anlaşılması üzerine istisna belgesi iptal edilecek; beyan edilmeyen yurt dışı kazançlar nedeniyle eksik tahakkuk eden vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte aranacaktır.
IX-) Türkiye’de Yerleşmiş Olmayanlar ve Sonradan Türkiye Mukimi Olmaktan Çıkanlar
Tebliğde, GVK’nun 3 üncü maddesinde yer alan genel kurala göre , Türkiye’de yerleşmiş olanlar Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirildiği ifade edilmiştir.
Buna karşılık, Türkiye’de yerleşmiş sayılmayanların yalnızca Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar Türkiye’de vergilendirilmektedir.
Bu nedenle, Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan kişiler ile istisna belgesi aldığı halde sonradan Türkiye mukimi olmaktan çıkanların durumu genel hükümlere göre değerlendirilecek; bu kişilerin Türkiye dışında elde ettikleri kazançlar üzerinden Türkiye’de vergilendirilmesi söz konusu olmayacaktır.